YouTube Dış Politika ve Milli Savunma Sanayii yorumcusu Kıyam, savunma sanayimizin en çok tartışılan ve merak edilen konularından birine mercek tutuyor: “Modern savaş alanlarında tankların devri kapandı mı? Eğer kapandıysa, Türkiye milyarlarca dolarlık bütçe ve büyük bir emekle neden ALTAY ana muharebe tankını üretmeye devam ediyor?” Ukrayna’da binlerle ifade edilen zırhlı kayıpları, Karabağ’da SİHA’lar karşısında felç olan Ermeni tank filoları ve Suriye İç Savaşı’nda yaşanan dramatik tank imhaları göz önüne alındığında bu soru her zamankinden daha kritik bir hal alıyor.

İşte Kıyam’ın derinlemesine analizinden yola çıkarak, modern harp sahasının değişen dinamikleri ve Yeni ALTAY projesinin arkasındaki jeopolitik zorunluluklar:

Küresel Savaş Alanlarındaki Büyük Yıkım: Tanklar Neden Hedefte?

yüzyılın ilk çeyreğinde yaşanan çatışmalar, zırhlı platformların teknolojik bir kuşatma altında olduğunu açıkça gösteriyor. Geleneksel olarak kara ordularının mutlak hakimi ve en büyük vurucu yumruğu kabul edilen tanklar, artık çok daha düşük maliyetli ve otonom sistemlerin açık hedefi haline gelmiştir.

Bu tehdit algısının zirveye ulaşmasının iki temel sebebi bulunuyor:

Gelişmiş Antitank Füzeleri (ATGM): Operatöre uçuş sırasında gerçek zamanlı görüntü aktaran, “at-unut” özellikli ve tankların en zayıf noktası olan taret tavanını (üstten vuruş) hedef alan 4. ve 5. nesil güdümlü mühimmatlar, zırh korumasını büyük oranda işlevsiz bırakıyor.
FPV (Birinci Şahıs Bakış Açılı) Dronelar: Birim maliyeti yalnızca 1.000 dolar civarında olan bu küçük intihar droneları, 4 milyon dolarlık devasa ana muharebe tanklarını milimetrik hassasiyetle motor ızgarasından veya paletlerinden vurarak saf dışı bırakabiliyor. Ukrayna cephesindeki zırhlı araç kayıplarının yaklaşık %60’ının bu yöntemle gerçekleşmesi, tankların geleceğini ciddi şekilde sorgulattı.

Geçmişten Günümüze Türkiye’nin Tank Serüveni ve Gecikmenin Sebebi

Türkiye aslında kendi tankını üretme hamlesini ilk kez 1940’lı yıllarda Kırıkkale Çelik Fabrikasında başlattı. Ancak İkinci Dünya Savaşı sonrası şekillenen yeni dünya düzeninde “biz size bedava hibe veririz” vaatlerine kanılarak bu yerli çalışmalar durduruldu. Hibelerin ve dışa bağımlılığın acı faturası ise 1974 Kıbrıs Barış Harekatı’nda uygulanan topyekün ambargolarla ödendi; Amerikan menşeli Paton tanklarının yedek parça ve bakımları yapılamadı.

2004 yılındaki Savunma Sanayii İcra Komitesi (SSİK) toplantısında alınan tarihi kararla dış kaynaklı projeler iptal edilerek tamamen milli bir tank tasarlama süreci başlatıldı. ALTAY adı verilen projedeki en büyük takvim gecikmesi, Türkiye’nin sınır ötesi harekatları ve Karabağ’a verdiği destek sonrası Almanya’nın uyguladığı örtülü motor ambargosundan kaynaklandı.

Ankara bu krizi iki aşamada çözdü: İlk etapta Güney Kore’den tedarik edilen motor-şanzıman paketiyle seri üretime başlanarak ilk tanklar 2025’te envantere sokuldu. Esas hedef ise testleri başarıyla devam eden, tamamen Türk mühendislerinin tasarımı 1500 beygirlik yerli BATU motorunun tanklara entegre edilmesiyle tam bağımsızlığa ulaşmaktır.

“Yeni ALTAY” Neden Dünyanın En Modern Tanklarından Biri?

2025’te teslim edilen ilk seri üretim modelleri, 10 yıl önceki prototiplerinden tamamen farklı olduğu için sembolik olarak “Yeni ALTAY” olarak adlandırılmıştır. Sahadaki (Ukrayna, Karabağ, Suriye) derslerin tamamı bu tankın mimarisine yansıtılmıştır:

Yüksek Delme Gücü: MKE tarafından üretilen 120 mm’lik 55 kalibre namlusu, rakiplerinden çok daha uzun olduğu için mühimmata yüksek çıkış hızı ve muazzam bir delme gücü kazandırıyor. Lazer güdümlü füzeleri namludan ateşleyerek düşmanı 8 kilometre menzilden, daha kendisi görülmeden imha edebiliyor.
Gelişmiş Hayatta Kalma Sistemi (AKCOR): Roketsan’ın modüler bor karbür kompozit zırhının yanı sıra, Aselsan tarafından geliştirilen AKCOR Aktif Koruma Sistemi sayesinde tanka yaklaşan roket ve füzeleri mikrodalga radarıyla tespit edip daha havadayken imha ediyor. Bu sistem, FPV dronelara ve anti-tank mühimmatlarına karşı %70 ila %90 arasında bir başarı oranı sunuyor.
Mürettebat Emniyeti: Rus tanklarının en büyük zaafı olan isabet anında kendi mühimmatının infilak etmesi (taret fırlatma sendromu), Yeni ALTAY’da çözülmüştür. Mühimmat deposu ile mürettebat kabini arasına yerleştirilen zırhlı kapaklar ve tecrit edilmiş raflar, tank darbe alsa bile personelin sağ çıkmasını garanti ediyor.

Karar: ALTAY Projesi Milyarlarca Dolarlık Bir İsraf mı?

Gelelim Kıyam’ın yanıtladığı can alıcı soruya: Tankların devri bittiyse bu yatırım israf mı?

Cevap kesin bir dille: Hayır. Yaşanan savaşlardaki devasa tank kayıplarının tek bir ortak paydası vardır: Sahada ve havada topyekün hakimiyet kuramamış olmak. Rusya’nın Ukrayna’da, Ermenistan’ın Karabağ’da yaşadığı zırhlı yıkımın temel nedeni, tanklarını bir hava savunma şemsiyesi ve piyade-topçu desteği olmaksızın sahaya sürmüş olmalarıdır.

Askeri teknolojiler bir bütündür; hiçbir platform modern harp sahasında tek başına mutlak galibiyet getiremez. Türkiye; KAAN, ANKA-3 ve Bayraktar TB2/TB3 gibi hava unsurlarıyla gökyüzünü kontrol ettiği, KORAL gibi sistemlerle düşman elektroniğini kör ettiği ve KORKUT gibi alçak irtifa hava savunma sistemlerini zırhlılarının yanına konumlandırdığı bir senaryoda ALTAY’ı sahaya sürecektir.

Hava hakimiyeti ve katmanlı savunma konseptiyle desteklenen bir Yeni ALTAY, kara ordusunun elindeki en ölümcül ve durdurulamaz yumruk olmaya devam edecektir. Dolayısıyla tankların devri kapanmamış, sadece tek başlarına değil, entegre bir askeri ekosistemin parçası olarak kullanılma zorunluluğu doğmuştur. Türkiye bu projeyle hem milyarlarca doların yurt içinde kalmasını sağlamış, hem dev bir mühendislik birikimi kazanmış hem de Katar gibi ülkelerden aldığı siparişlerle büyük bir ihracat kapısı aralamıştır.