Kanun teklifiyle ilk kez ehliyet alanlar ve yeniden sürücü belgesi alacaklar 2 yıl aday sürücü sayılacak. Kural ihlallerinde ehliyet iptal edilebilecek.
Ehliyet sisteminde köklü değişiklik hazırlanıyor
Karayolları Trafik Kanunu’nda değişiklik öngören yeni kanun teklifi, sürücü belgesi sisteminde önemli yenilikler getiriyor. Teklif yasalaşırsa, ilk kez ehliyet alanlar ile herhangi bir nedenle sürücü belgesi iptal edildikten sonra yeniden ehliyet almaya hak kazanan kişiler, ehliyetlerinin düzenlendiği tarihten itibaren iki yıl boyunca aday sürücü statüsünde değerlendirilecek.
Düzenleme, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı sonrasında aday sürücülük uygulamasının hukuki dayanağını doğrudan kanun metnine taşımayı amaçlıyor. Böylece daha önce yönetmelikle yürütülen sistem, açık şekilde yasada düzenlenecek.
Kimler aday sürücü olacak?
Teklif kabul edilirse aday sürücülük kapsamına iki grup girecek:
- İlk kez sürücü belgesi alanlar,
- Herhangi bir nedenle ehliyeti iptal edilip yeniden sürücü belgesi almaya hak kazanan kişiler.
Bu kişiler, iki yıllık adaylık süresi boyunca trafik kurallarına daha sıkı denetime tabi olacak.
İki yıl boyunca sıfır tolerans uygulanacak
Kanun teklifinin en dikkat çeken yönlerinden biri, aday sürücüler için öngörülen “sıfır tolerans” yaklaşımı.
Aday sürücülük süresi içinde belirli ihlallerin gerçekleşmesi halinde sürücü belgesi doğrudan iptal edilebilecek.
Bu düzenlemeyle yeni sürücülerin trafik kurallarına tam uyum sağlaması ve riskli davranışların azaltılması hedefleniyor.
Hangi ihlaller ehliyetin iptaline neden olacak?
Teklifte aday sürücü belgesinin iptalini gerektiren durumlar ayrıntılı şekilde sıralanıyor.
Bunlar arasında:
- Sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasını gerektiren bir trafik ihlali işlenmesi,
- 75 ceza puanının aşılması,
- Araç türü fark etmeksizin 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanılması,
- Dönüş kuralları,
- Yayalara ilk geçiş hakkı,
- Emniyet kemeri ve diğer koruyucu sistemlerin kullanımına ilişkin kuralların herhangi birinin üç kez ihlal edilmesi
yer alıyor.
Bu ihlallerden herhangi birinin gerçekleşmesi durumunda aday sürücünün belgesi iptal edilebilecek.
Ehliyeti iptal edilenleri nasıl bir süreç bekliyor?
Teklif, aday sürücü belgesi iptal edilen kişiler için oldukça kapsamlı bir yeniden değerlendirme süreci öngörüyor.
Ehliyetini kaybeden kişi yeniden sürücü olabilmek için süreci baştan tamamlamak zorunda kalacak.
Yeniden ehliyet almak için hangi işlemler yapılacak?
Belgesi iptal edilen aday sürücünün yeniden sürücü belgesi alabilmesi için;
- Yeniden sürücü kursuna kayıt yaptırması,
- Teorik sınavı tekrar geçmesi,
- Direksiyon sınavını yeniden başarıyla tamamlaması,
- Psikoteknik değerlendirmeden geçmesi,
- Psikiyatri uzmanından sürücülüğe engel bir sağlık sorunu bulunmadığına ilişkin rapor alması,
- Tüm trafik cezalarını ödemesi,
- Varsa bekleme veya geçici geri alma süresinin sona ermesini beklemesi
gerekecek.
Bütün şartların tamamlanmasının ardından yeniden sürücü belgesi başvurusu yapılabilecek.
Denetim yetkisi kimde olacak?
Teklif kapsamında aday sürücü belgelerinin iptal işlemleri, Karayolları Trafik Kanunu çerçevesinde görev yapan trafik zabıtası tarafından yürütülecek.
Denetimlerde hem elektronik trafik sistemlerinden elde edilen veriler hem de sahadaki uygulamalar dikkate alınabilecek.
Neden böyle bir düzenleme hazırlanıyor?
Son yıllarda özellikle yeni sürücülerin karıştığı trafik kazaları, sürüş disiplini ve kural ihlalleri kamuoyunda sıkça tartışılıyor.
Kanun teklifiyle amaçlanan temel hedefler arasında:
- Trafik güvenliğini artırmak,
- Yeni sürücülerin kurallara uyumunu güçlendirmek,
- Alkollü araç kullanımını azaltmak,
- Yayalara öncelik kültürünü geliştirmek,
- Emniyet kemeri kullanımını yaygınlaştırmak,
- Trafik kazalarının azaltılmasına katkı sağlamak
bulunuyor.
Düzenleme yürürlüğe girdi mi?
Hayır.
Söz konusu düzenleme şu aşamada kanun teklifi niteliğinde bulunuyor. Teklifin yürürlüğe girebilmesi için TBMM’de kabul edilmesi, ardından Cumhurbaşkanı tarafından onaylanarak Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor.
Yasanın kabul edilmesi halinde uygulamanın usul ve esasları ilgili yönetmeliklerle ayrıntılı şekilde belirlenecek.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Aday sürücülük süresi kaç yıl olacak?
Teklif yasalaşırsa süre 2 yıl olacak.
Kimler aday sürücü sayılacak?
İlk kez ehliyet alanlar ile ehliyeti iptal edildikten sonra yeniden belge almaya hak kazanan kişiler.
75 ceza puanı aşılırsa ne olacak?
Aday sürücülük süresi içinde 75 ceza puanını aşanların sürücü belgeleri iptal edilebilecek.
Alkol sınırı ne olacak?
Aday sürücüler için araç türü fark etmeksizin 0,20 promilin üzeri ihlal sayılacak.
Ehliyeti iptal edilen kişi yeniden sınava girecek mi?
Evet. Teklife göre sürücü kursu, teorik sınav, direksiyon sınavı, psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri raporu dahil tüm süreç yeniden tamamlanacak.
İptal kararını kim verecek?
Teklife göre aday sürücü belgesinin iptal işlemleri, trafik zabıtası tarafından gerçekleştirilecek.
