Siber Güvenlik Başkanlığı’nın yetkilerini genişleten kanun teklifi, internet alan adlarına yönelik müdahale sürecini hızlandırıyor. Kararlar 2 saat içinde uygulanabilecek.

Siber güvenlikte yeni dönem başlıyor

Türkiye’de siber güvenlik alanında kapsamlı değişiklikler öngören yeni kanun teklifi, Siber Güvenlik Başkanlığı’nın yetkilerini önemli ölçüde genişletmeyi hedefliyor. Teklif yasalaşırsa özellikle internet alan adları (domain), kritik dijital altyapılar ve elektronik haberleşme sistemlerine yönelik güvenlik tedbirleri çok daha hızlı şekilde uygulanabilecek.

Düzenlemenin en dikkat çeken maddesi ise, Başkanlık tarafından alınacak bazı güvenlik kararlarının ilgili işletmeciler tarafından en geç iki saat içinde uygulanmasının zorunlu hale gelecek olması. Ardından alınan kararın hukuki denetim kapsamında 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulması öngörülüyor.

Uzmanlara göre teklif, artan fidye yazılımı saldırıları, veri sızıntıları, kritik altyapılara yönelik siber tehditler ve devlet kurumlarına yönelik dijital saldırılara karşı daha hızlı refleks verilmesini amaçlıyor.

Siber Güvenlik Başkanlığı hangi yeni yetkilere sahip olacak?

Teklif kapsamında Başkanlığa internet ekosistemini doğrudan ilgilendiren önemli yetkiler tanınıyor.

Bunlar arasında;

İnternet alan adlarına (domain) ilişkin ulusal strateji oluşturmak
Alan adları konusunda düzenleyici kararlar almak
Güvenlik tedbirlerini belirlemek
İlgili işletmecilere bağlayıcı bildirimlerde bulunmak
Kritik siber tehditlerde hızlı müdahale mekanizmasını devreye sokmak

yer alıyor.

Bu yetkiler özellikle ulusal güvenliği etkileyebilecek siber olaylarda kullanılabilecek.

2 saat içinde uygulanacak karar ne anlama geliyor?

Teklifte yer alan düzenlemeye göre Başkanlık, gerekli gördüğü durumlarda güvenlik tedbirlerini belirleyerek ilgili işletmecilere bildirecek.

Bu bildirimin ardından;

Kararın uygulanması için en fazla 2 saat süre bulunacak.
Tedbir uygulandıktan sonra karar 24 saat içerisinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulacak.
Hakim incelemesi sonrasında kararın devam edip etmeyeceği hukuki süreç kapsamında değerlendirilecek.

Bu model, acil durumlarda önce hızlı müdahale, ardından yargısal denetim esasına dayanıyor.

Kimleri ilgilendiriyor?

Teklif yalnızca kamu kurumlarını değil, dijital ekosistemin geniş bir bölümünü ilgilendiriyor.

Düzenlemeden etkilenebilecek kesimler arasında;

İnternet servis sağlayıcıları
Alan adı kayıt kuruluşları
Hosting şirketleri
Veri merkezleri
Bulut hizmeti sağlayıcıları
Elektronik haberleşme işletmecileri
Kritik altyapı işleten kuruluşlar
Büyük ölçekli dijital platformlar

bulunuyor.

Son kullanıcılar açısından ise düzenleme doğrudan bireysel internet kullanımını hedeflemiyor. Ancak kritik güvenlik olaylarında bazı dijital hizmetlerde geçici teknik tedbirler uygulanabilmesi mümkün olabilecek.

İnternet alan adı stratejisi neden önem taşıyor?

Bir internet alan adı yalnızca web sitesi adresi anlamına gelmiyor.

Alan adları;

Bankacılık sistemleri
Kamu kurumları
Sağlık hizmetleri
E-ticaret platformları
Savunma sanayii
Kritik kamu hizmetleri

gibi birçok dijital altyapının temel bileşenleri arasında yer alıyor.

Uzmanlar, alan adlarına yönelik saldırıların günümüzde siber savaşların önemli araçlarından biri haline geldiğine dikkat çekiyor.

Para cezası da geliyor

Teklifte yalnızca güvenlik tedbirleri değil, yaptırımlar da yer alıyor.

Başkanlığın bildirdiği yükümlülükleri yerine getirmeyen kişi veya kuruluşlara 20 bin liradan 100 bin liraya kadar idari para cezası uygulanması öngörülüyor.

Bu yaptırımların amacı, güvenlik kararlarının zamanında uygulanmasını sağlamak olarak belirtiliyor.

Sulh ceza hâkimi neden devreye giriyor?

Teklifte dikkat çeken bir diğer unsur ise yargısal denetim mekanizması.

Başkanlık tarafından alınan acil güvenlik kararları doğrudan uygulanabilecek olsa da bu kararların 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulması zorunlu tutuluyor.

Bu sistemin amacı;

Acil siber tehditlere hızlı müdahale edilmesi,
Aynı zamanda alınan kararların hukuki denetime tabi tutulması,
Temel haklar ile güvenlik ihtiyaçları arasında denge kurulması olarak değerlendiriliyor.

Düzenleme neden gündeme geldi?

Son yıllarda dünya genelinde;

Kamu kurumlarına yönelik siber saldırılar,
Fidye yazılımları,
Kritik altyapılara yönelik sabotaj girişimleri,
Veri ihlalleri,
Kimlik avı saldırıları,
Finans sektörüne yönelik dijital tehditler

önemli ölçüde arttı.

Türkiye’nin de kritik dijital altyapısını güçlendirmeye yönelik yeni hukuki düzenlemeler üzerinde çalışmasının temel nedenlerinden biri bu gelişmeler olarak gösteriliyor.

Süreç nasıl işleyecek?

Kanun teklifinin TBMM’de görüşülmesinin ardından yasalaşması halinde uygulama esasları yönetmeliklerle belirlenecek.

Hangi durumların “acil güvenlik tehdidi” sayılacağı, müdahale usulleri, teknik kriterler ve uygulama süreçleri ise ikincil düzenlemelerle netleşecek.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

2 saat kuralı herkesi kapsıyor mu?
Hayır. Düzenleme, Başkanlığın bildireceği ilgili işletmecilere yönelik yükümlülükleri kapsıyor.

İnternet siteleri anında kapatılabilecek mi?
Teklifte genel bir internet kapatma yetkisi düzenlenmiyor. Güvenlik tedbirlerinin kapsamı uygulanacak mevzuata göre belirlenecek.

Kararlar yargı denetimine tabi olacak mı?
Evet. Uygulanan kararların 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulması öngörülüyor.

Kurallara uymayanlara ne kadar ceza verilecek?
Teklifte 20 bin TL ile 100 bin TL arasında idari para cezası öngörülüyor.

Kanun yürürlüğe girdi mi?
Hayır. Düzenleme şu aşamada kanun teklifi niteliğinde olup, yürürlüğe girebilmesi için TBMM’de kabul edilmesi ve Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor.