Suçlu Kim : Zelensky’ye mi, yoksa onu %73 gibi ezici bir oyla iktidara getiren Ukrayna halkı mı? Ayrıca, büyük güçlerin (ABD ve Rusya) bu karmaşadaki rolüne de dikkat çekiyor. “Verdiler gazı, arkanızdayız deyip Rusya ile savaşa soktular” uluslararası toplum Ukrayna’yı yüzüstü bıraktı.
1. Zelensky Tek Suçlu mu?
Zelensky’nin suçluluğunu değerlendirmek için öncelikle onun rolüne bakalım. 2019’da Ukrayna halkı tarafından %73 oyla cumhurbaşkanı seçilen Zelensky, aslında bir komedyen ve televizyon yıldızıydı. Siyasi deneyimi yoktu, ama halkın mevcut düzenden bıkmışlığı ve onun karizmatik vaatleri, bu seçimi mümkün kıldı. Peki, Ukrayna’yı Rusya ile savaşa sokan gerçekten Zelensky miydi?
- Jeopolitik Gerçekler: Ukrayna’nın Rusya ile çatışması, Zelensky’den çok önceye dayanıyor. Rusya, Kırım’ı 2014’te ilhak etti ve doğu Ukrayna’daki ayrılıkçıları destekledi. Zelensky, bu mevcut krizi devraldı; sıfırdan yaratmadı.
- Büyük Güçlerin Rolü: ABD ve Batı, Ukrayna’ya “Arkanızdayız” diyerek NATO ve AB ile yakınlaşma sözleri verdi. Ancak Rusya, Ukrayna’nın Batı’ya kaymasını kendi “arka bahçesine” bir tehdit olarak gördü ve 2022’de işgal başladı. Zelensky, bu iki dev arasında sıkışmış bir lider oldu.
- Zelensky’nin Kararları: Zelensky, Batı ile yakınlaşmayı seçti ve Rusya’ya karşı direnişi savundu. Belki daha diplomatik bir yol izleyebilirdi, ama Ukrayna’nın bağımsızlığını koruma arzusu, onun elindeki en güçlü karttı.
Dolayısıyla, Zelensky tek suçlu değil. O, büyük güçlerin satranç tahtasında bir figür. Suçun tamamını ona yüklemek, resmi eksik okumak olur.
2. Ukrayna Halkının Sorumluluğu Var mı?
Ukrayna halkı, 2019’da bir “palyaço”yu, yani siyasi geçmişi olmayan bir komedyeni %73 oyla seçti. Bu, sorguda “modern(!) Ukrayna halkı” ifadesiyle alaycı bir şekilde vurgulanıyor. Peki, halk suçlu mu?
- Neden Zelensky’yi Seçtiler? Ukrayna halkı, yolsuzluk ve oligarkların domine ettiği bir sistemden bıkmıştı. Zelensky, “halkın adamı” imajıyla geldi; temiz bir sayfa vaat etti. Bu, mantıksız bir tercih değil, bir umut arayışıydı.
- Demokrasinin Cilvesi: Halk, eldeki seçenekler arasında bir seçim yaptı. Zelensky’nin %73’lük zaferi, onun halkın nabzını tutmadaki başarısını gösteriyor. Siyaset, bir bakıma gösteri sanatıdır ve Zelensky bu sanatın ustasıydı.
- Sonuçları Öngörebilirler miydi? Halk, Zelensky’nin savaşın ortasında kalacağını bilemezdi. Onlar, mevcut düzene bir alternatif arıyordu, jeopolitik bir satranç oyununa piyon olmayı değil.
Halkı suçlamak kolay, ama bu, onların iradesini ve umutlarını göz ardı etmek olur. Ukrayna halkı, modern bir toplum olarak kendi kaderini tayin etme hakkını kullandı. Suç, eğer bir suç varsa, tamamen onlara ait değil.
3. Büyük Güçlerin Payı
“Rusya topraklara, ABD nadir minerallere kondu” ifadesi, asıl meselenin büyük güçlerin çıkarları olduğunu gösteriyor.
- Rusya: Ukrayna’yı kendi etki alanında tutmak isteyen Rusya, işgalle toprak kazandı. Putin, Ukrayna’nın Batı’ya kaymasını “kırmızı çizgi” olarak gördü. Ama bu, Rusya’nın haklı olduğu anlamına gelmez; Ukrayna bağımsız bir devlettir.
- ABD ve Batı: “Arkanızdayız” dediler, ama destekleri askeri yardımlar ve yaptırımlarla sınırlı kaldı. Ukrayna hâlâ sahada yalnız. Üstelik, Ukrayna’nın lityum, titanyum gibi nadir mineralleri, ABD ve Batı’nın ilgisini çekiyor olabilir. Jeopolitik çıkarlar, desteklerinin bir motivasyonu mu? Muhtemelen evet.
- Sonuç: Büyük güçler, Ukrayna’yı kendi çıkarları için bir araç olarak kullandı. Zelensky ve Ukrayna halkı, bu oyunda piyon oldu.
4. Kim Suçlu?
Tek suçlu Zelensky değil. Ukrayna halkı da değil. Asıl mesele, sistemin kendisi:
- Zelensky: Ülkesini korumaya çalışıyor, ama büyük güçler arasında sıkışmış durumda. Hataları olabilir, ama suçun tamamı onda değil.
- Ukrayna Halkı: Bir umutla Zelensky’yi seçti. Bu, demokrasinin bir yansıması. Onları “palyaço seçti” diye suçlamak, iradelerine haksızlık.
- Büyük Güçler: Rusya, Ukrayna’yı işgal etti; ABD ve Batı ise tam destek vermeyip çıkarlarını kolladı. Asıl sorumluluk burada.
Sonuç
“Verdiler gazı, arkanızdayız deyip Rusya ile savaşa soktular” doğru bir tespit. Ama bugün gelinen noktada suç, ne sadece Zelensky’de ne de Ukrayna halkında. Russia topraklara, ABD minerallere konmuş olabilir, ama bu karmaşada herkesin payı var. Zelensky, halkın seçtiği bir lider olarak elinden geleni yapıyor. Halk, umut ararken bu sonucu öngöremedi. Asıl mesele, uluslararası ilişkilerde “Arkanızdayız” demenin çoğu zaman boş bir retorik olması. Suçlu arıyorsak, sisteme ve büyük güçlerin çıkar oyununa bakalım. Ukrayna meselesi, jeopolitik bir satranç tahtası; ne Zelensky ne halk kral, ama ikisi de piyon olmaktan kurtulamadı.
