Bu bölümde, 2025 yılına ait Türkiye’nin süt üretimi ve Kandıra’nın tarım envanteri ile ilgili detaylı bir analiz sunulacaktır. Veriler, TÜİK ve kullanıcının sağladığı bilgiler doğrultusunda derlenmiştir.
Türkiye’nin Süt Üretimi (2025)
Türkiye, 2025 yılında 21 milyon 500 bin ton süt üretimi gerçekleştirmiştir. Bu rakam, dünya süt üretiminin (toplam 838 milyon ton) yaklaşık %2.5’ine denk gelmektedir. Türkiye, süt üretiminde kendi ihtiyacını karşılamakta ve fazlasını ihraç ederek ekonomik katkı sağlamaktadır.
Hayvan Sayıları
- Büyükbaş Hayvan Sayısı: 17 milyon 105 bin
- Küçükbaş Hayvan Sayısı: 54 milyon 312 bin
- Manda Sayısı: 162 bin 439
- Sağılabilir İnek ve Manda Sayısı: 7 milyon
- Sağılabilir Koyun ve Keçi Sayısı: 16 milyon
Bu veriler, Türkiye’nin süt üretiminde büyükbaş ve küçükbaş hayvancılığın önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Özellikle sağılabilir hayvan sayısının yüksekliği, süt üretim kapasitesini artırmaktadır.
Kişi Başı Süt Tüketimi (Yıllık)
- Türkiye: 170 kg (günlük yaklaşık 300 gr süt ürünü)
- Dünya Ortalaması: 110 kg
- AB Ülkeleri: 340 kg
- ABD: 290 kg
Türkiye’de kişi başı süt tüketimi, dünya ortalamasının üzerindeyken, AB ve ABD gibi bölgelerin gerisinde kalmaktadır. Günlük 300 gram süt ürünü tüketimi; içme sütü, peynir, yoğurt, ayran ve dondurma gibi ürünleri kapsamaktadır.
2025 Türkiye Tüketimi
- İçme Sütü: 2 milyon ton
- Süt Tozu: 168 bin ton
- Tereyağı: 110 bin ton
- Peynir: 1 milyon 950 bin ton (193 çeşit)
- Yoğurt: 1 milyon 500 bin ton
- Ayran: 967 bin ton
- Dondurma: 372 bin ton
Bu tüketim miktarları, Türkiye’nin süt ürünlerinde geniş bir çeşitliliğe sahip olduğunu ve iç talebin güçlü olduğunu göstermektedir.
İhracat ve İthalat
- İhracat: 2025 yılında 210 bin ton süt ve süt ürünü, 170 ülkeye ihraç edilerek 635 milyon dolar gelir elde edilmiştir. Türkiye, süt sektöründe net ihracatçı konumundadır.
- İthalat: 27 bin ton süt ve süt ürünü ithal edilmiş, bunun karşılığında 90 milyon dolar ödenmiştir. İthal edilen ürünlerin %90’ı, lüks otellerde konaklayan yabancı turistler tarafından tüketilmiştir.
İthalatın büyük ölçüde turizm kaynaklı olması, yerli üretimin genel tüketim için yeterli olduğunu desteklemektedir.
Bölgesel Dağılım
Türkiye’nin toplam süt üretiminin %25’i (yaklaşık 5 milyon ton), Konya, İzmir, Balıkesir, Erzurum, Kars ve Sivas illerinde gerçekleşmektedir. Bu iller, süt üretiminde lider konumdadır. Ayrıca, süt ürünleri sektöründe faaliyet gösteren 2.150 onaylı işletme, 42 bin kişiye istihdam sağlamakta ve 90 milyar TL ciro yapmaktadır.
Süt Fiyatları (Aralık 2024)
Türkiye’de 1 litre süt, 17,5 – 25 TL arasında satılmaktadır. Örneğin, kullanıcı haftada bir aldığı sütü 25 TL’den temin etmektedir.
Kandıra’nın Tarım Envanteri (2024)
Kandıra, Kocaeli’nin en geniş ilçesi olup 933 bin dönüm alana sahiptir. Bunun 350 bin dönümü tarım arazisi olarak kullanılmakta, kalan kısmı ise orman ve yerleşim yerlerinden oluşmaktadır.
Tarım Ürünleri Üretimi (TÜİK, 2024)
- Fındık: 18.500 ton
- Domates: 28.500 ton
- Karpuz: 14.600 ton
- Salatalık: 9.000 ton
- Kavun: 9.000 ton
- Fasulye: 6.000 ton
- Sivri Biber: 7.000 ton
- Bal Kabağı: 4.000 ton
- Lahana: 2.700 ton
- Marul: 3.100 ton
Bu veriler, Kandıra’nın tarım sektöründe çeşitliliğe sahip olduğunu ve özellikle fındık, domates ve karpuz üretiminde güçlü olduğunu göstermektedir.
Hayvan Sayısı (2025)
- Büyükbaş Hayvan: 45.200
- Küçükbaş Hayvan: 28.000
Kandıra’daki büyükbaş ve küçükbaş hayvan sayıları, ilçenin hayvancılıkta da aktif olduğunu ve süt üretimine katkı sağladığını ortaya koymaktadır. Büyükbaş hayvanlar genellikle süt üretimi için yetiştirilirken, küçükbaş hayvanlar hem et hem de süt üretiminde kullanılmaktadır.
Kandıra’nın Süt Üretimine Katkısı
Kandıra, Türkiye süt üretimine doğrudan katkı sağlayan bölgelerden biridir. 45.200 büyükbaş ve 28.000 küçükbaş hayvan ile süt üretiminde önemli bir rol oynamaktadır. Ancak, Kandıra’nın spesifik süt üretim miktarı verilerde belirtilmemiştir. Türkiye’nin süt üretiminin %25’inin belirli illerde yoğunlaştığı düşünüldüğünde, Kandıra’nın da bu üretime bölgesel düzeyde destek verdiği söylenebilir.
Genel Değerlendirme
Türkiye, 2025 yılında 21.5 milyon ton süt üretimi ile kendi ihtiyacını karşılamakta, fazlasını ihraç ederek 635 milyon dolar gelir elde etmektedir. Kişi başı süt tüketimi 170 kg ile dünya ortalamasının üzerindedir, ancak AB ve ABD gibi bölgelerin gerisindedir. Süt sektörü, 90 milyar TL ciro ve 42 bin kişilik istihdam ile ekonomiye önemli katkı sağlamaktadır.
Kandıra ise 350 bin dönüm tarım arazisi ile fındık, domates ve karpuz gibi ürünlerde öne çıkmakta; 45.200 büyükbaş ve 28.000 küçükbaş hayvan ile hayvancılıkta aktif rol oynamaktadır. İlçenin tarım ve hayvancılık potansiyeli, Türkiye’nin genel üretimine katkı sunmaktadır.
Bu veriler, hem Türkiye’nin süt sektöründeki gücünü hem de Kandıra’nın tarım ve hayvancılıktaki yerini açıkça ortaya koymaktadır.
