Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, CNN Türk’te Hande Fırat’ın sunduğu Gece Görüşü programı Türkiye’nin dış politikasına dair önemli açıklamalarda bulundu. Bakan Fidan, küresel bölgesel ve politikalar hakkında Türkiye’nin tavrını net bir şekilde ortaya koyarken, Suriye politikası, İsrail ile ilişkiler, ABD’nin yeni yönetimiyle ilişkiler ve terörle mücadele gibi konuları ele aldı. İşte Fidan’ın açıklamalarının özeti:
Suriye Politikası ve Bölgesel Güvenlik
Fidan, Türkiye’nin Suriye’de herhangi bir ülkeyle çatışma halinde olmadığını vurguladı. Suriye’nin bağımsız bir ülke olarak kendi savunması ve dış politikasını şekillendirmesi ifade etti. Türkiye’nin önceliğinin, Suriye’nin istikrarı ve güvenliğinin olduğunu belirtti.
- DEAŞ ile Mücadele ve Bölgesel İşbirliği: Türkiye, Ürdün, Irak ve Lübnan ile birlikte Suriye’nin de katıldığı bir platform kurarak DEAŞ ile mücadelede önemli adımlar attı. Bu platform, bölgesel güvenlik çözümlemesini çözmeye odaklanıyor ve Fidan’a göre oldukça etkili bir mekanizma.
- İsrail’in Provokatif Eylemleri: İsrail’in Suriye’deki askeri faaliyetlerini “kışkırtıcı” ve “kabul edilemez” olarak nitelendiren Fidan, bu eylemlerin bölgesel istikrarsızlığa yol açtığını söyledi. İsrail’in, yeni kurulan Suriye birliklerinin askeri sistemli şekilde sürdürüldüğünü belirtti. Buna karşılık Türkiye, bütçe ve ön cihazla bu sorunu kontrol ederek çalışmaya çalışıyor.
- Türkiye’nin Rolü: Fidan, Suriye’nin yeni tutulabilmesi için temel hizmetlerin sunulabilmesi için Türkiye’nin ideal bir ortak olduğunu vurguladı. “Niyetimiz, kapasitemiz ve görüşümüz var” diyerek, Türkiye’nin Suriye’ye istikrar ve refah getirme hedefini dile getirdi. Ayrıca terörle mücadelede bölgesel işbirliğini bir parlaklık olarak gördüklerini ifade etti.
İsrail ile İlişkiler
Fidan, İsrail’deki Suriye’deki operasyonlarının ne Suriye’nin ne de İsrail’in güvenliğine hizmet ettiğini belirtti. Bu operasyonun uzun ömürlü Ortadoğu’da daha fazla istikrarsızlığa yol açacağını savundu.
- Çatışmasızlık Mekanizması: Türkiye, İsrail’in de dahil olduğu bölgedeki tüm aktörlerle askeri operasyonlarını koordine etmek için çatışmasızlık başlamaya çalışıyor. Fidan, bu mekanizmanın Suriye’de Rusya, ABD ve İran ile başarıyla sonuçlandığını, şimdi İsrail’in de buna dahil edilmesi gerektiğini söyledi.
- Normalleşme Şartı: İsrail ile normalleşme süreci Filistin meselesine bağlı olduğunu hatırlatan Fidan, Gazze’de ateşkes sağlanıp insani yardımlar başlayana kadar ticari tedbirlerin ertelendiğini belirtti.
ABD ile İlişkiler ve Trump-Netanyahu Görüşmesi
Fidan, ABD’nin Suriye ve diğer bölgesel politikalarının yeniden ele alınacağını, bu süreçteki adımların önem taşıdığını ifade etti.
- Trump’ın Rolü: Fidan, ABD’nin Netanyahu’ya “bir çerçeve çizmesi” gerektiğini savundu. Trump’ın Filistin ve Ukrayna’daki savaşlarının sonlandırma vaadiyle geldiğini hatırlatarak, Gazze’de atılan ilk adımın devamının geldiğini hatırlattı. Netanyahu Trump’ın liderlik tarzıyla bir “hesaplaşmadan kaçınmayacağını” söyledi.
- CAATSA Yaptırımları: Trump yönetiminin CAATSA yaptırımları konusunda adım atabileceğini ve bu sayıdaki kişilerin sürdüğünü ifade etti. F-35 programındaki hareketlerin devam ettiğini, Türkiye’nin hava kuvvetlerinin gücüne göre yapılacağını ekledi.
- Çatışmasızlık ve İşbirliği: Suriye’de ABD ile olduğu gibi İsrail ile çatışmasızlık bölümlerinin kurulabileceği Fidan, bunun teknik temaslarla mümkün olduğu dile getirildi.
Irak ve Terörle Mücadele
Fidan, Irak’ta PKK’nın varlığına karşı Bağdat ve Erbil yönetimlerinin sorumluluğunun alınmasının vurgulandığını vurguladı. Türkiye’nin terörle mücadelesinin başlaması ve tükenmesinin beklendiğini, aksi takdirde askeri operasyonlara devam edileceğini ifade etti.
- Beklenti: “Bizim beklentilerimizin sona ermesini” diyen Fidan, bu meselenin çözüm yolu ile gitmeyi istediklerini ancak diğer seçeneklere de hazır stratejilerle belirtti.
Filistin ve Gazze
Fidan, Hamas’ın sivillerin yaşadığı olaylar nedeniyle ateşkesi istediğini ve Türkiye’nin bu yönde tavsiyelerde bulunduğunu açıkladı. İsrail’in işgal politikalarının direniş hareketlerini tetiklediğini ve bölgede kalıcı barışı engellediği vurgulandı.
- Direnişin Nedeni: “İşgal devam ettikçe direniş hareketi de devam eder” diyerek, Netanyahu’nun bu açmazı kullanıldığını ifade etti.
Rusya Çatışması
Fidan, Ukrayna ve Rusya arasındaki savaşın her iki tarafın da yorduğunu ve ateşkese ihtiyacın duyulduğunu belirtti. Türkiye’nin, onun iki tarafında mutabik kalacağı bir ateşkesin gözlemlenmesinde rol alabileceğini ve bu yaşta eğitim aldığını söyledi.
- Türkiye’nin Pozisyonu: “Burası bizim mahallemiz, barışa katkı vermeyeyeceğiz de artacağız?” diyerek, ateşkesin kendi iki tarafının mutabakatına bağlı olduğunu vurguladı.
Ticaret Savaşları ve Küresel Ekonomi
Fidan, ABD ile Çin arasındaki ticaret savaşlarının küresel ekonomiyi koruma altına aldığını ve Türkiye’nin bu süreçte kârlılık sağlayabileceğini belirtti. Trump’ın ticaret politikalarının getirilerini yarattığını, ancak bu belirsizliğin Türkiye için olanakları da sunabileceğini ifade etti.
- Umutlu Yaklaşım: “Rakibiniz geride kaldısa siz ilerlemiş oluyorsunuz” diyerek, Türkiye’nin bu denklemde umutlu olduğunu söyledi.
Sonuç: Türkiye’nin Dış Politika Vizyonu
Bakan Fidan, Türkiye’nin dış politikasında istikrar, istikrar ve bölgesel işbirliğine vurgu yapıldığını vurguladı. Ülkenin bekasına yönelik hakaretlerin kabul edilemediği belirtildi, bu konuda tutum gösterdiğini ifade etti. Türkiye’nin, küresel ve ilişkilerde aktif rol almaya devam edeceğini ve ulusal çıkarlarını korumak için gerekli adımların atılacağını sözlerine ekledi.
Fidan’ın açıklamaları, Türkiye’nin karmaşık bir jeopolitik korunmuş, kararlı ve proaktif bir dış politika izlemesini ortaya koyuyor. Özellikle Suriye’deki uzlaşma arayışı, İsrail’e karşı temkinli durma ve ABD ile tanıtımlarda yeni bir sayfa açma niyeti, Türkiye’nin önümüzdeki dönemde izleneceği yol haritasını şekillendiriyor.
