Zengezur Koridoru, Türkiye’nin tek başına garantör olabileceği bir proje mi? İran, Rusya ve ABD denkleminde Azerbaycan’ın zor tercihi.
Ankara – 09.08.2025 – 14:00
Zengezur Koridoru üzerine çok yazılıp çizildi. Biz de birkaç satırla, mevcut jeopolitik dengeler ve Türkiye’nin olası rolü üzerinden değerlendirelim.
İran’ın Sert Karşı Duruşu
İran, Zengezur Koridoruna en sert tepki gösteren ülkelerin başında geldi. Tahran yönetimi, koridorun gerçekleşmesi halinde askeri müdahaleye kadar gideceklerini açıkça dile getirdi. Bu noktada Türkiye’nin tek başına garantör olup olamayacağı sorusu öne çıkıyor. İran’ın olası müdahalesi, Türkiye-İran savaşını göze almak anlamına gelir mi?
Rusya Faktörü
Ukrayna Savaşı’nda tüm gücünü cepheye harcayan Rusya, çatışmanın sona ermesiyle birlikte yeniden Kafkaslara yönelebilir. Böyle bir senaryoda Türkiye, Rusya’yı tek başına durdurabilir mi? Bu, Ankara’nın askeri ve diplomatik kapasitesini test edecek en kritik sorulardan biri.
Azerbaycan’ın Güven Hesabı
Azerbaycan, geçmişte Birinci Karabağ Savaşı’nda Ebülfez Elçibey döneminde olduğu gibi, Türkiye’ye tam güvenerek hareket etmenin bedelini ağır ödedi. O dönemde Türkiye, askeri desteğin yanı sıra insani yardımda bile sınırlı kaldı. Bu tarihsel hafıza, Bakü’nün bugün attığı adımlarda belirleyici.
Türkiye-CHP-Azerbaycan İlişkisi
Geçmişte CHP’nin, “Azerbaycan’dan bize ne?” yaklaşımı hafızalarda yerini koruyor. Buna ek olarak bazı muhalif çevreler, hükümeti “Karabağ’a Libya’dan militan göndermekle” suçlamıştı. Oysa bugün Azerbaycan, Türkiye’nin en büyük doğrudan yatırımcılarından biri. Rafineri yatırımları ve silah ticareti iki ülke arasındaki stratejik bağları güçlendiriyor.
Suriye’de Yeni Adım
Azerbaycan, geçtiğimiz hafta Suriye’ye petrol transferi başlatarak Türkiye’nin bölgedeki elini güçlendirecek önemli bir hamle yaptı. Bu, sadece enerji değil, diplomatik pozisyon açısından da kritik bir gelişme.
Tek Başına Zengezur Mümkün mü?
Türkiye’nin askeri ve ekonomik kapasitesi, koridorun tek başına kontrolünü şimdilik mümkün kılmıyor. Bu noktada ABD faktörü devreye giriyor. ABD, mollalara karşı sert tavrı ve Rusya’ya karşı caydırıcılığıyla öne çıkıyor. Ankara için en ideal çözüm olmasa da başka güçlü bir seçenek görünmüyor.
Ermenistan ile Yeni Sayfa İhtimali
Koridor sürecinde Ermenistan’ın Rusya ve İran’dan uzaklaşması, Türkiye ile ilişkileri iyileştirebilir. Böyle bir durumda Ermeni lobisinin, Yunan ve Yahudi lobilerinden ayrılması, Ankara’nın diplomatik alanda elini rahatlatabilir.
Azerbaycan’ın Mecburi Tercihi
Azerbaycan küçük bir ülke; etrafı İran ve Rusya gibi düşman ülkelerle çevrili. Bu şartlarda, günün koşullarına göre zorunlu tercihler yapmak zorunda. Dolayısıyla Bakü’nün attığı adımları “ihanet” olarak değil, stratejik zorunluluk olarak değerlendirmek gerekir.
📣 UZMAN GÖRÜŞÜ
Dr. Mehmet Kaya – Uluslararası İlişkiler Uzmanı: “Zengezur Koridoru, sadece Azerbaycan ve Türkiye için değil, tüm bölge dengeleri açısından stratejik bir kırılma noktasıdır.”
Prof. Selin Arı – Enerji Politikaları Uzmanı: “Koridorun kontrolü, enerji akışını ve ticaret hatlarını yeniden şekillendirebilir.”
