ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze’yi “devralma” planına ilişkin yaptığı son açıklamalar, uluslararası tepkileri ve tartışmaları yeniden alevlendirdi. İşte Trump’ın planının detayları ve bu plana yönelik tepkiler:
Trump Filistinlilerin Geri Dönüş Hakkının Olamadığını Söyledi
Trump, Gazze’deki Filistinlilerin bölgeye geri dönme hakkının olmayacağını açıkça belirtti. Fox News’e verdiği mülakatta, “Hayır, dönemeyecekler, çünkü çok daha iyi konutlara sahip olacaklar” ifadesini kullanarak, Filistinlilerin Mısır ve Ürdün’de inşa edilecek yeni yerleşim alanlarına yerleştirileceğini savundu . Bu açıklama, Filistinlilerin zorla yerinden edilmesi ve uluslararası hukuk ihlali endişelerini artırdı.
Gazze’nin “Emlak Geliştirme Projesi” Olarak Ele Alınacakmış
Trump, Gazze’yi bir “emlak geliştirme projesi” olarak nitelendirdi ve “Buranın sahibi ben olacağım. Güzel bir toprak parçası haline getireceğiz” dedi . Plan kapsamında, Gazze’nin “Orta Doğu’nun Rivierası” olarak turistik bir merkeze dönüştürülmesi hedefleniyor. Trump, bu süreçte büyük maliyetler olmayacağını ve bölgenin uluslararası yatırımcılar için cazip hale getirileceğini vurguladı .
Mısır ve Ürdün ile Anlaşma Çabaları Devam Ediyor
Trump, Filistinlilerin yerleştirilmesi için Mısır ve Ürdün ile anlaşma sağlayabileceğini öne sürdü. Bu ülkelere yıllık milyarlarca dolar yardım yapıldığını hatırlatarak, “Onlarla anlaşabileceğimi düşünüyorum” dedi . Ancak Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi ve Ürdün Kralı II. Abdullah’ın planı reddettiği biliniyor .
Uluslararası Tepkiler ve Hukuki Endişeler Artarak Devam Ediyor
- Rusya: Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, planın “yapıcı olmadığını” ve bölgesel gerilimi artırabileceğini belirterek detay beklediklerini ifade etti .
- Avrupa Birliği (AB): AB, Gazze’nin gelecekteki Filistin devletinin ayrılmaz parçası olduğunu vurguladı ve iki devletli çözümü desteklediğini tekrarladı .
- Türkiye ve Diğer Ülkeler: Türkiye, İran, Brezilya gibi ülkeler zorla yerinden edilmeye karşı çıkarken, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres etnik temizlik uyarısında bulundu .
Planın Arka Planı ve Trump’ın Gerekçeleri
Trump, Gazze’nin “yaşanabilir olmadığını” ve Hamas’ın geri dönmesini engellemek için kontrolü ele almak istediğini savunuyor. İsrail Başbakanı Netanyahu ile yaptığı görüşmelerde, Filistinlilerin “başka seçeneği olmadığını” iddia etti . Ayrıca, Gazze’deki yıkımın yeniden inşasının yıllar alacağını ve bu süreçte Filistinlilerin “güvenli bölgelerde” kalması gerektiğini öne sürdü .
Sonuç ve Olası Etkiler
Trump’ın planı, hem Filistinlilerin self-determinasyon hakkını ihlal etme riski taşıyor hem de bölgedeki dengeleri değiştirebilecek bir hamle olarak görülüyor. Uluslararası hukuk çerçevesinde meşruiyeti sorgulanan bu plan, İsrail-Filistin çatışmasını daha da karmaşık hale getirebilir. Öte yandan, Trump’ın “emlak geliştirme” vurgusu, bölgenin jeopolitik öneminden çok ticari çıkarları öne çıkardığı eleştirilerine yol açıyor .
