Son üç yüzyılda ekonomiyi üç dönem olarak resmediyorum:
Yeraltı ekonomisi, Yerüstü ekonomisi ve şimdi de Gökyüzü ekonomisi.
Yeraltı ekonomisi; Yeraltı kaynakları ( Petrol, Doğalgaz, Madenler…) üzere kurulmuş küresel ekonomik düzen dönemi. İngilterenin patronajlığında kurulu düzen. Düzenin sürdürülebilir olmasını sağlayan Ulusalcılık ve Modernleşme idi. “Az gelişmiş, Gelişmekte olan ve Gelişmiş ülkeler diye tasnifler dönemiydi…)
Yerüstü ekonomisi; Yerüstü kaynakları ( Ağır sanayi ve yüksek teknoloji ürünleri dönemi) döneminin Patronajlığı ABD merkezli idi. Paktlar üzerinden ( NATO-BM-UNESCO… gibi) konsolide edildi… Şimdilerde krizde.
Şimdi sonrası “Gökyüzü” ekonomisi geliyor; Uzay-Dijital ekonomi dönemi başladı. ABD ve ÇİN arasında patronajlığın mimarlığı savaşı var! Kazanan “Birleşik Şirketler” ağı üzerinden konsolide olacak.
Türkiye; daha birinci ekonomi dönemini bile tamamlayamamış bir ülke. Ulusalcılık ve Modernleşme süreci tamamlanamadı; İngiliz etkisi hala aktif. İkinci ekonomi dönemi trendi kaçırılmış; kısmen savunma sanayisinde kıpırdanma olmuş. Fakat NATO-BM-UNESCO bağlılığı devam ediyor… Gökyüzü ekonomisinde esamemiz henüz okunmuyor/hayalimiz bile yola çıkmış değil. Fakat bunun önemi üzerine inovatif kıpırdanmalar artıyor…
Üç ekonomi dönemi üzere dünya tartışırken; biz de başka bir ekonomi modeli tartışması başladı: Turp Ekonomisi…
Yani son günlerde Türkiye’de bir “Turp ekonomisi” tartışması başladı.
“Turbun büyüğü heybede” diyerek Beşiktaştaki yolsuzluktan söz açan CB Erdoğan’a karşı; Muhalefet de “Yunusemre enstitüsündeki yolsuzluk tartışması” ile “Büyük Turp var da! Acaba kimin heybesinde!” diye karşı atakta; Özgür Özel de “Turp savaşı” dönemini başlattığını söylüyor.
Sahi Turp Ekonomisi nedir? Yani İHALE-ATAMA-RANT ekonomisi.
Bir azınlığın zenginliği kontrol etme ekonomisi. Mülkün, iktidarın, devletin imkanlarının vardiya usulü bir azınlığın arasında dolaşmasını anlatan ekonomi modeli! Yerelde veya İktidarda; “Yolsuzluk-Yoksulluk-Yasaklar ekonomisi…
Bu arada CB Erdoğan’ın il kongrelerinde dillendirdiği “Partiyi ticarethane yapmak” ekonomisi…var. Yani bir kesimin AK Parti içinde örgütlendiğini ve AK partiye “Turp muamelesi” yaptığını dillendiriyor CB Erdoğan.
Fakat bu serzenişe rağmen; 31 Mart tablosuna rağmen; Kongrelerin ortak sicili; Mevcutla devam!… sürecinden oluşuyor. Yani “Heybe” aynı heybe!…olacaksa; Yani bütünde heybe aynı kalırsa; o zaman heybe(ler) içinde Turp saklayan yani “AK Partiyi ticarethane” diye görenleri nasıl ayıklayacağız!… Sorusu orta yerde duruyor olacak.
Sahi, Kim bunlar? Sahi Turp ekonomisinin var ettiği bu azınlık nerede? Partilerde konuşlanmış bu Turp ekonomisinin müdavimleri kimler?
Muhalefet göre Turp ekonomisinin mimarı bizzat iktidar. İktidara göre ise Turpun kendisi de büyüğü de; hatta Turp suyunun kaynağı da hep CHP oldu!
Peki ya halk? Halkın “Turp” kültürü bu tartışmada nerede duruyor? İHALE-ATAMA-RANT üçgeninin iç açılarının toplamında Halkın ekonomisi masada/sandıkta nasıl pozisyon alıyor? Halkın sofrasında “Turp alışkanlığı/tercihi” nasıl bir hikaye taşıyor?
Bir diğer merak konusu da şu tabi; Memura, İşçiye, Emekliye zam ve Enflasyon tartışmaları ile “Turp Ekonomisi” arasındaki etkileşim ve karne ne durumda?
Bir daha meraklı soru şu; Sahi Turpun büyüğü kimde?
Üstelik “Trump ekonomisi” geliyorum derken!…
Yine bize özgü oldu: Dünyada “Trump” biz de “Turp” sıfatlı ekonomi gündemi var.
Acaba… bu ironik gündemde; Biz de “Azınlık heybeden… geniş kitleler ise haybeden yaşıyor!” mu diyeceğiz?
Türk usulü tartışıp dursak da; kesin olan bir şey var:
2025 yılında hem Trump hem Turp ekonomisi hepimize sadece zor günlerin bizi beklediğini müjdeliyor!
