Mahmut Akşit, Türkiye’nin savunma ve havacılık teknolojilerindeki yerli motor projelerine ilişkin kritik açıklamalar yaparak hem mevcut başarıları hem de gelecek hedefleri vurgulamıştır. İşte bu açıklamaların arka planı ve bağlamı:
1. “Eurojet’in motoru 17 yıl sürmüş. Biz 17 yılda yapsak linç ederler.”
Akşit, Eurofighter’ın motorunun 17 yılda geliştirilmesini örnek göstererek, Türkiye’nin zaman ve kaynak kısıtları altında çok daha hızlı hareket etmek zorunda olduğunu belirtmiştir. TF10000 gibi 5. nesil savaş uçağı motorlarının geliştirilmesinin dünya genelinde 10-15 yıl aldığını, ancak TEI’nin bu süreyi kısaltmak için yoğun çaba gösterdiğini ifade etmiştir .
2. “Sonsuz zaman verirsen en aptal adam bile her şeyi başarabilir. Ama bizim böyle bir lüksümüz yok.”
Bu söz, TEI’nin “üçlü kısıt” (para, zaman, ağırlık) altında çalıştığını vurgular. Akşit, mühendislerin bu kısıtlara uyum sağlayarak inovatif çözümler ürettiğini ve TS1400 gibi projelerde bunun kanıtlandığını belirtmiştir. Örneğin, TS1400 motorunun imza töreninden 6 yıl 3 hafta sonra uçurulması, bu disiplinin somut bir sonucudur .
3. “F-35’in motoru da 13 yılda yapılmış. 13 yıl gibi bir süre bizim var mı? Yok.”
F-35 motorunun geliştirme süresini örnek gösteren Akşit, TEI’nin KAAN için hedeflediği 2029-2030 zaman dilimine dikkat çekmiştir. KAAN’ın yerli motorla uçması için TF35000 projesinin devam ettiğini, ancak bu sürenin ABD veya Avrupa örneklerinden çok daha kısa olması gerektiğini vurgulamıştır .
4. “TS1400 helikopter motoru projemizin imza töreni Şubat 2017’de yapılmış, 6 yıl 3 hafta sonra motoru uçurmuşuz.”
TS1400 motoru, Şubat 2017’de başlayan projenin Ekim 2020’de ilk çalıştırılması ve 2023’te GÖKBEY helikopteriyle insanlı uçuşa hazır hale gelmesiyle Türkiye’nin havacılık tarihinde bir dönüm noktası olmuştur. Motor, 1740 beygir gücü üreterek EASA sertifikasyon testlerini başarıyla geçmiş ve seri üretim aşamasına ulaşmıştır .
5. “Göreceksiniz, KAAN’ı da yerli motorla uçuracağız.”
KAAN’ın yerli motorla uçması için TF35000 projesi devam etmektedir. Akşit, TS1400’de edinilen tecrübelerin KAAN motoruna aktarıldığını ve TF6000 (6000 lbf itki) gibi ara motorların bu sürece katkı sağladığını belirtmiştir. TF10000 motorunun ise ANKA-3 ve KIZILELMA gibi insansız hava araçlarına güç vereceği, hatta henüz bitmeden uluslararası müşterilerin talep gösterdiği ifade edilmiştir .
Ek Bilgiler ve Proje Güncellemeleri
- TF10000 Motoru: Henüz tamamlanmamış olmasına rağmen yurtdışından talep alıyor. Özellikle ANKA-3 ve KIZILELMA için kritik öneme sahip .
- TS1400’ün Askeri Entegrasyonu: T129 ATAK helikopterlerine entegre edilebilecek kapasitede. Bu, Pakistan’a yapılamayan T129 ihracatının önünü açabilir .
- PD-170 Motoru: İHA’lar için seri üretimde ve ihracat başarısı gösteriyor .
Sonuç:
Mahmut Akşit’in açıklamaları, Türkiye’nin savunma sanayisindeki yerlileşme ve teknolojik özgürlük hedeflerini yansıtıyor. TS1400 ve TF serisi motorlarla kazanılan ivme, KAAN gibi projelerin de önünü açıyor. Bu süreçte, zaman ve kaynak yönetimiyle mühendislik becerilerinin sinerjisi dikkat çekiyor.
