Suriye’de 2011’de başlayan iç savaşın ardından ilk kez, merkezi yönetim ile Kürt unsurlar arasında bu denli geniş kapsamlı ve resmi bir anlaşma imzalandı.
Başkent Şam’da gerçekleşen kritik görüşmede, Suriye Geçiş Hükümeti Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile SDG Komutanı Mazlum Abdi’nin daha önce imza attığı 8 maddelik mutabakatın uygulama süreci masaya yatırıldı.
Bu görüşmelere ABD Ankara Büyükelçisi Tom Barrack’ın bizzat katılması ve diplomatik çabaların yeniden hız kazanması, bölgede yeni bir denge arayışının işareti olarak okunuyor.
💡 Konunun Ana Noktaları
🔗 ABD Aracılığıyla Yeni Dönem
Suriye’nin geleceğini belirleyecek bu yakınlaşma, doğrudan Washington’un gözetiminde ilerliyor. Uzun süredir tıkanan Şam-Kuzeydoğu Suriye hattı, Mart 2025’te imzalanan protokol üzerinden yeniden canlandırılıyor.
🧩 Siyasi Entegrasyon ve Kürt Statüsü
Anlaşma ile Kürtler, Suriye’nin asli unsuru olarak tanınırken, SDG unsurları da devlet yapısı içinde yer alacak. Bu durum hem iç siyasette hem de uluslararası arenada dikkatle izleniyor.
🛡️ Güvenlik, Ateşkes ve Ortak Yapılanma
Protokolde tüm Suriye’de ateşkes ilanı, sınır ve enerji kaynaklarının merkezi yönetime devri, askeri entegrasyon gibi ciddi reformlar öngörülüyor.
📌 Süreç & Veriler
- 10 Mart 2025: Şara ve Abdi, 8 maddelik protokolü imzaladı.
- Temmuz 2025: ABD Büyükelçisi Tom Barrack, protokolün uygulanmasını denetlemek üzere Şam’a geldi.
- Görüşmeye Katılanlar: Ahmed Şara, Mazlum Abdi, ABD Büyükelçisi Tom Barrack, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani.
- Temel Amaç: SDG’nin devlet yapısına entegrasyonu, Kürt statüsünün anayasal güvenceye alınması ve merkezi hükümetle iş birliği.
📊 İlgili Veriler
Protokolün Ana Maddeleri:
| Başlık | İçerik | Hedef Tarih |
|---|---|---|
| Siyasi Temsil | Kürtler devlet kurumlarına entegre edilecek | 2025 Sonu |
| Ateşkes | Tüm ülkede çatışmalar sonlandırılacak | 2025 3. Çeyrek |
| Askeri Entegrasyon | SDG unsurları Suriye ordusuna katılacak | 2026 Başları |
📣 Uzman Görüşleri
Prof. Dr. Nihad el-Cabiri (Ortadoğu Uzmanı): “Bu anlaşma, Kürtlerin devlet sistemine entegrasyonu açısından bir dönüm noktasıdır. Ancak başarı, sahadaki uygulamaya bağlı.”
Dr. Selin Arslan (Uluslararası İlişkiler): “ABD’nin arabulucu rolü, sadece Kürtleri değil tüm Suriyelileri kapsayan bir geçiş süreci için baskı yaratıyor.”
🔚 Sonuç & Değerlendirme
Şara-Abdi protokolü, yalnızca bir anlaşma değil, aynı zamanda çok parçalı yapıya sahip ülkede yeniden bütünleşmenin ilk adımı olarak değerlendirilmeli. Ancak bu adımın başarıya ulaşması için başta Esad rejiminin direnci olmak üzere birçok iç ve dış faktörün yönetilmesi gerekiyor.
Anlaşma, aynı zamanda Türkiye ve İran gibi bölgesel aktörlerin nasıl pozisyon alacağını da belirleyecek. Geçmişte benzer girişimlerin akamete uğradığı göz önünde bulundurulursa, bu sürecin başarısı, sadece metinlerde değil sahadaki iradede aranmalıdır.
