Büyük İslam Âlimi Ahmet Hamdi Akseki’nin yeğeni olan Osman Yüksel Serdengeçti(1917) döneminin en mağdur düşünce adamlarından birisiydi. Onu “Mabedsiz Şehir, Bir Nesli Nasıl Mahvettiler, Bu Millet Neden Ağlar ” isimli o destansı eserleriyle tanıdım.
Bu mücadeleli tavrından dolayı derin saygım vardı. Kendisiyle birkaç defa yüz yüze geldik. Esprileriyle bize hem keyifli hem de düşündürücü dakikalar yaşattı. Ancak bu esprilerin altında derin bir sosyal felaketlerimize yönelik isyanı vardı: “Bir siyasi kaza sonucu milletvekili seçildik. Meclise, kravatsız gittim, beni almak istemediler.
Ertesi günü kravatı kemer kayışımın yerine belime bağladım gittim, yine karşı çıktılar. Bu defa belimdeki kravatı gösterdim, ‘Bakın yeri burasıdır onun. Siz kravat istiyorsunuz, boynuma yular değil”, dedim, ama anlaşamadık. Meclis benim için değilmiş, doğru bildiğimi söylemem, siyasetçilerin hoşuna gitmedi, AP beni partisinden ihraç etti.” Rahmetli Arif Nihat Asya ile birlikte katıldığı bir toplantımızda, ilginç bir olay anlattı: “Eve misafir geldi, hanım gelenlere birşeyler ikram etmek için çarşıya çıktı. Ancak, epey bekledim gelmedi, edemedim aşağı indim, hanım köşe başında bekliyor. ‘Yahu hanım, burada niye bekliyorsun böyle, misafirler neredeyse kalkacak’ diye çıkıştım. Cevabı o Anadolu kadınına has asaletin yansıması olmasına rağmen düşündürücüydü ‘Ne yapayım Bey, önümden bir sürü erkek geçiyor, onların önünü nasıl keseyim’ diye karşılık verdi.” 3 Mayıs olaylarına karıştığı gerekçesiyle yakalanıp Ankara’dan İstanbul’a götürülür ve tutuklanır.
Yargılama sonucu suçsuz olduğu anlaşılınca, okuduğu Ankara Üniversitesi Felsefe Bölümünü gecikmeli olarak bitirir, siyasi bağnazlık ve zulme bakar mısınız? Maarif Vekâleti kendisine diplomasını vermez. Dolayısıyla devlette görev alamaz. 1947’de yayınına başlayıp 1962’de ancak 33 sayı çıkarabildiği Serdengeçti Dergisinin son birkaç sayısını ala-bilmiştim. O ne derin heyecan ve tepki ruhuydu öyle! Ölümünden sonra yayınlanan “Allah Bir” isimli manzum kitabın yazarı dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel’i eleştirdiği için tutuklanan Serdengeçti, hapisten çıktıktan sonra ona yönelik ağır eleştirilerine devam eder.
Bir gün karşılaşmamızda, kendisine felsefe okuduğunu, bu kültürle esprilerinin pek uyuşmaması gerektiğini söylediğimde, çok önemli bir noktaya işaret etti: “Batılı felsefeciler Hıristiyanlığın çürümüş haliyle felsefeyi bağdaştıramadıkları için aklı put yaptılar. Bizde öyle değil, İslam, aklı reddetmez, onun imkanlarını kullanır. Felsefe bizde bu yüzden sıkıntılı değildir, Ancak Batı kültü-rüne dayandırıldığı için problem üretmektedir. Mesele budur Sevgili Subaşı.” Tek Parti döneminin imkanlarını sömüren ve millete zulüm yapanlara karşı hep acımasız eleştirilerde bulundu.10 Kasım 1983’de Ankara’da, 66 yaşında iken vefat etti. Ruhu Şad, mekânı cennet olsun.
Muhsin İlyas subaşı
