Hakan Fidan’ın “Orman Kanunu” Analojisi ve Uluslararası Düzene Eleştiriler
1. “Orman Kanunu” Kavramı ve Gücün Hukuka Üstünlüğü
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD ve İsrail’in Gazze politikalarını tanımlamak için “orman kanunu” ifadesini kullanarak, uluslararası sistemin adaletten uzak, güçlünün zayıfı ezdiği bir düzene evrildiğini vurgulamıştır. Bu kavram, hukukun yerini gücün aldığı, zorbalığın hâkim olduğu ve insan haklarının hiçe sayıldığı bir ortamı tasvir eder. Fidan, bu durumu “bir ceylanı avlayan sırtlan” veya “bir zebrayı parçalayan timsah” gibi doğadaki vahşi döngüye benzeterek, küresel düzenin çöküşünü metaforik bir dille eleştirmiştir .
- Örnekler:
- BM Şartı’nın keyfi ihlali, uluslararası mahkemelerin tehdit edilmesi, insani yardım kuruluşlarının etkisizleştirilmesi gibi eylemler, “orman kanunu”nun somut tezahürleridir .
- İsrail’in Batı Şeria’da “yerleşimci” adı altında yürüttüğü politikaların “hırsızlık” olarak nitelendirilmesi, bu terminolojik değişim, meşruiyet sorgulamasını beraberinde getirmiştir .
2. ABD/İsrail Politikaları ve Uluslararası Tepkiler
a) Gazze’deki Tehcir ve Etnik Temizlik İddiaları
- Trump’ın Gazze Planı: ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze’yi “Ortadoğu’nun Rivierası” yapma iddiasıyla Filistinlileri Mısır ve Ürdün’e yerleştirme önerisi, “zorla tehcir” olarak nitelendirilmiş ve uluslararası hukuka aykırı bulunmuştur .
- Fidan’ın Tepkisi: “Filistin tehciri kabul edilemez” diyen Fidan, 1948’deki Nekbe’yi hatırlatarak, bu tür planların tarihsel travmaları tekrarlayacağını belirtmiştir .
- Bölgesel Reddiye: Mısır, Ürdün ve Suudi Arabistan, Filistinlilerin yerinden edilmesine karşı çıkarak, Trump’ın planını “savaş suçu” olarak tanımlamıştır .
b) İsrail’in Genişleme Stratejisi
- Netanyahu yönetimi, Batı Şeria’da yeni yerleşim kararları alırken, Suudi Arabistan’ı “Filistin devletini kurma” hedefiyle tehdit etmiş, bölgesel gerilimi artırmıştır .
- ABD Desteği: Trump’ın “1 trilyon dolarlık ekonomik proje” vaadi ve Elon Musk gibi figürlerin medya gücü, İsrail’in saldırgan politikalarını meşrulaştırmak için kullanılmaktadır .
3. Uluslararası Düzenin Çöküşü ve Yeni Sistem Arayışları
a) Mevcut Sistemin İşlevsizliği
- BM, Uluslararası İnsan Hakları Mahkemesi gibi kurumların etkisizliği, güçlü devletlerin keyfi davranışları nedeniyle vurgulanmıştır. Örneğin, İsrail’in Gazze’deki saldırılarına rağmen BM’nin somut adımlar atmaması, sistemin çarpıklığını gösterir .
- Avrupa Birliği içindeki ırkçılık ve Çin-Rusya‘nın askeri/ekonomik hegemonya arayışları, küresel istikrarsızlığı derinleştirmektedir .
b) Yeni Bir Adil Düzen İçin Çağrılar
- Cumhurbaşkanı Erdoğan‘ın “Dünya 5’ten büyüktür” söylemi, çok kutuplu bir sistemin gerekliliğine işaret eder. Afrika Birliği, Arap Ligi ve Türk Devletleri Teşkilatı gibi bölgesel yapıların aktif rol alması önerilmektedir .
- İki Devletli Çözüm: Filistin’in 1967 sınırlarına dayalı bağımsız bir devlet olması, uluslararası toplumda geniş destek bulsa da İsrail ve ABD’nin engellemeleri nedeniyle hayata geçememektedir .
4. Sonuç: Adil Bir Dünya Mümkün mü?
Hakan Fidan’ın ifadesiyle, “Bu döngü bir gün sona erecek” . Ancak bunun için:
- Uluslararası Toplumun Sorumluluğu: İsrail’e yaptırım uygulanması ve ABD’nin tarafsız davranması gerekmektedir .
- Bölgesel İttifaklar: Türkiye’nin öncülüğünde İslam İşbirliği Teşkilatı ve Arap Ligi’nin ortak diplomatik girişimleri, Filistin davasını güçlendirebilir .
- Hukukun Üstünlüğü: Gücün değil, adaletin hâkim olduğu yeni bir BM reformu kaçınılmazdır .
Erdoğan’ın vurguladığı gibi, “Daha adil bir dünya mümkün” olsa da bu, ancak kolektif bir mücadele ve küresel dayanışmayla gerçekleşebilir .
