İsrail’in 2 Mayıs 2025 tarihinde Suriye’nin başkenti Şam’daki Cumhurbaşkanlığı Sarayı yakınlarına düzenlediği hava saldırısı, Suriye ve birçok ülke tarafından sert tepkiyle karşılandı. Saldırı, uluslararası hukukun ihlali ve Suriye’nin egemenliğine yönelik bir tehdit olarak nitelendirildi. İşte olayın detayları ve uluslararası tepkiler:
Ne Olmuştu?
İsrail, Suriye’deki Dürzi toplumunu “koruma” gerekçesiyle Şam’daki Cumhurbaşkanlığı Sarayı yakınlarında bir hedefe hava saldırısı düzenledi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Savunma Bakanı Yisrael Katz, saldırının “Dürzilere yönelik tehditlere izin vermeme” mesajı taşıdığını belirtti. Suriye, saldırıyı “devlet egemenliğine karşı tehlikeli bir tırmanış” olarak kınarken, uluslararası toplumdan da peş peşe açıklamalar geldi.
Uluslararası Tepkiler
Suriye: “Egemenliğimizden Taviz Vermeyeceğiz”
Suriye Cumhurbaşkanlığı, saldırıyı “istikrarsızlığı körükleyen pervasız bir eylem” olarak nitelendirdi. Açıklamada, saldırının Suriye halkının birliğini ve güvenliğini hedef aldığı vurgulandı. Suriye, uluslararası toplumu ve Arap ülkelerini İsrail’in saldırganlığına karşı durmaya çağırdı. Ayrıca, Suriye’nin egemenlik ve güvenliğinden taviz vermeyeceği, halkının haklarını her yolla savunacağı belirtildi.
Ürdün: “Uluslararası Hukukun Açık İhlali”
Ürdün Dışişleri Bakanlığı, saldırıyı “Suriye’nin egemenliği ve toprak bütünlüğüne yönelik ciddi bir saldırı” olarak kınadı. Bakanlık Sözcüsü Büyükelçi Sufyan el-Kudat, saldırının 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’nı ihlal ettiğini belirtti. Ürdün, Suriye’nin egemenliğine tam destek verdiğini vurgulayarak, uluslararası toplumun İsrail’in yasa dışı eylemlerine son vermesi gerektiğini ifade etti.
Suudi Arabistan: “Bölgesel İstikrarsızlığı Artırıyor”
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, İsrail’in Suriye’deki saldırılarını “uluslararası hukukun açık ihlali” olarak tanımladı. Riyad, İsrail’in bu tür eylemlerinin şiddet, aşırılık ve bölgesel istikrarsızlık risklerini artırdığını belirtti. Suudi Arabistan, Suriye’nin egemenliğini ve istikrarını hedef alan saldırıların tamamen reddedildiğini vurguladı.
Lübnan: “Suriye ile Dayanışma İçindeyiz”
Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, İsrail’in saldırılarına karşı Suriye ile dayanışma mesajı verdi. Selam, Lübnan’ın Suriye’nin toprak bütünlüğünü desteklediğini ve Suriye halkının barış içinde yaşama hakkına vurgu yaptı.
Birleşmiş Milletler: “Suriye’nin Egemenliği İhlal Ediliyor”
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, İsrail’in Suriye’deki saldırılarını kınadı. BM Sözcüsü Stephane Dujarric, Guterres’in Şam’daki Cumhurbaşkanlığı Sarayı yakınlarındaki saldırıyı Suriye’nin egemenliğine yönelik bir ihlal olarak gördüğünü belirtti. Guterres, İsrail’e saldırıları durdurma ve Suriye’nin egemenliğine saygı duyma çağrısı yaptı. Ayrıca, Suriye yönetiminin şiddeti azaltma çabalarını teşvik edici bulduğunu ifade etti.
Saldırının Arka Planı
Saldırı, Suriye’de Dürzi toplumu ile Şam yönetimi arasında yaşanan gerilimlerin ardından gerçekleşti. İsrail, Dürzilere yönelik tehditleri gerekçe göstererek Şam yakınlarında ikinci kez hava saldırısı düzenledi. Ancak Suriye, bu gerekçeyi “provokasyon” olarak nitelendirerek, İsrail’in asıl amacının Suriye’yi istikrarsızlaştırmak olduğunu savundu. Suriye Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Razan Saffour, İsrail’in eski rejim döneminde saray yakınlarına saldırı düzenlemediğini, yeni yönetime karşı bu tür eylemlere giriştiğini belirtti.
Bölgesel ve Uluslararası Etkiler
Saldırı, Ortadoğu’da zaten kırılgan olan dengeleri daha da gerginleştirdi. Qatar, saldırıyı “Suriye’nin egemenliğine yönelik açık bir saldırganlık” olarak kınarken, Türkiye de İsrail’in Suriye’deki eylemlerini “kabul edilemez” bulduğunu açıkladı. Bölgedeki diğer aktörler, İsrail’in Suriye’deki askeri operasyonlarının uzun vadeli istikrarsızlık yaratabileceği uyarısında bulundu.
Sonuç
İsrail’in Suriye Cumhurbaşkanlığı Sarayı yakınlarına düzenlediği hava saldırısı, uluslararası toplumda geniş yankı uyandırdı. Suriye, Ürdün, Suudi Arabistan, Lübnan ve BM, saldırıyı uluslararası hukukun ihlali olarak kınarken, İsrail’in bölgedeki gerilimi artırdığına dikkat çekti. Suriye, egemenliğini koruma kararlılığını yinelerken, uluslararası toplumdan destek bekliyor. Bölgedeki gelişmeler, yakın gelecekte daha fazla diplomatik ve askeri hareketliliğe işaret ediyor.
