AB’nin Dış İlişkiler Şefi Kallas, Atina’ya net bir koşul sundu: Türkiye’ye karşı veto politikasını bırakmak ya da Avrupa’nın savunma birliğinden dışlanmak
Uyarının Asıl İçeriği
Avrupa Birliği, Yunanistan’a açık ve net bir ultimatom sunmuştur: Türkiye’nin AB’nin 150 milyar euroluk SAFE (Security Action for Europe) savunma programına katılımını engelleme çabalarını bırakın, ya da Avrupa güvenlik mimarisinde kendi rol ve etkisini kaybetmeye hazırlıklı olun.
Kaja Kallas’ın Ta Nea gazetesine yaptığı açıklamalarda gizlenen bu mesaj, Brüksel’in Yunanistan’a verdiği son uyarıdır. AB yönetimi, daha fazla sabır gösteremeyeceğini ve Atina’nın veto hakkını kullanmaya devam etmesi halinde pragmatik kararlar alacağını ima etmektedir.
AB’nin Yunanistan’dan Beklentileri: Beş Açık Talep
1. Türkiye’ye Karşı Veto Politikasından Vazgeçme
Yunanistan, Eylül 2025’te Türkiye’nin SAFE’ye başvurusunu bloke etmiştir. AB’nin tarafı şeffaf: bu veto, Avrupa’nın ortak savunma stratejisini zayıflatmakta ve NATO ile AB işbirliğini baltalamaktadır.
AB’nin talep ettiği: Yunanistan, Türkiye’nin SAFE’ye katılım başvurusunu desteklemesi gerekir. Bu, Atina’nın Ankara’ya karşı “kriz siyaseti” yapmasını bırakması anlamına gelmektedir.
2. Bölgesel Anlaşmazlıkları Avrupa-Geniş Politikaların Üstüne Çıkarmamak
Yunanistan’ın Ege Denizi’ndeki hudut anlaşmazlıkları ve Kıbrıs meselesi, Avrupa’nın tamamını ilgilendiren savunma programlarından daha önemli değildir. Brüksel, bu meseleyi açıkça söylemiştir.
AB’nin talep ettiği: Yunanistan, iki taraflı sorunlarını, Avrupa’nın ortak çıkarlarından ayrı tutmalı ve ikincisinin öncelikli olmasını kabul etmelidir.
3. Güney Kıbrıs ve Fransa’ya Yönelik Koordinasyonu Azaltma
Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ve Fransa ile birlikte Türkiye’ye karşı blok oluşturmayı tercih etmiştir. AB’nin zımni mesajı: bu üçlü koordinasyon, Brüksel’in çoğunluk kararını baltalamaktadır.
AB’nin talep ettiği: Yunanistan, minoriyetçi bir yaklaşım yerine, AB’nin çoğunluk görüşüne uyum sağlamalıdır.
4. Savunma Endüstrisinde İşbirlikçi Tutum Sergileme
Yunanistan’ın F-16 modernizasyonu ve Doğu Akdeniz savunmasında, Türkiye ile işbirliği yapmak yerine karşıtlık seçmesi, Avrupa’nın savunma kapasitesini sınırlamaktadır.
AB’nin talep ettiği: Yunanistan, NATO çerçevesinde ve AB başlığı altında Türkiye ile pragmatik, işbirlikçi savunma çalışmalarını desteklemeli.
5. “Casus Belli” Şartını Masadan Çıkarma
Yunanistan, Türkiye’nin Ege’de askeri harekete geçmesi halinde AB’ye savaş açma hakkı talep etmektedir. AB, bu talebi ciddi şekilde desteklememektedir.
AB’nin talep ettiği: Yunanistan, bu tür koşulsuz güvenlik garantileri yerine, diplomatik çözüm yollarına güven sağlamalıdır.
Brüksel Neden Yunanistan’ı Uyarıyor?
Pragmatik Avrupa Güvenliği
Ukrayna’daki savaştan sonra, AB’nin savunma politikası köklü bir dönüşüm geçirmektedir. Teorik anlaşmazlıklar artık pratik ihtiyaçlar karşısında değersiz hale gelmiştir. Türkiye, Karadeniz’de, Doğu Akdeniz’de ve NATO’daki stratejik konumuyla, Avrupa güvenliğinin merkezinde yer almaktadır.
Yunanistan’ın Türkiye’ye karşı veto politikası, bu pragmatizme terstir. Bu nedenle Brüksel, Atina’ya sert mesaj vermektedir.
Avrupa Birliğinin Müttefiklik Hiyerarşisi
AB, artık eski tarz sorun çözümlerine (iki devlet arasındaki anlaşmazlıkların üçüncü ülkeleri etkilemesine izin vermek) katlanmamaktadır. Yeni kural basittir: Avrupa’nın çoğunluğu Türkiye’ye ihtiyaç duyuyorsa, bunu bir azınlık engelleyemez.
Kallas’ın açıklamaları, bu yeni hiyerarşinin kurulduğunun ispatı niteliğindedir.
Ekonomik ve Stratejik Güç Dengesi
Türkiye’nin Avrupa güvenliğindeki rolü, artık sadece askeri değildir. Enerji opsiyonları, lojistik merkez olması ve NATO’daki veto yetkisi, Ankara’nın Brüksel’deki ağırlığını arttırmıştır. Yunanistan ise, her geçen gün bu denge içinde daha az etkili hale gelmektedir.
Yunanistan’ın Şu Anki Konumu
Atina, tarihsel bir çatışmazlıkta bulunmaktadır:
Bir yanda, Doğu Akdeniz’de Türkiye’ye karşı güvenlik kaygıları vardır.
Diğer yanda, Avrupa’nın çoğunluğu Türkiye’yi savunma işbirliğine dahil etmeyi istemektedir.
Brüksel’in mesajı temiz: Yunanistan, bu çatışmazlığı tek başına çözemez ve Türkiye’yi bloke etmeyi seçerse, Avrupa’nın geri kalanından izole olacaktır.
Sonuç: Yunanistan’ın Seçimi Zamanı Geldi
Kallas’ın “Türkiye’ye ihtiyacımız var” söylemi, Yunanistan’a en sert mesajdır: Ya Avrupa’nın çoğunluğu ile yürü, ya da yalnız kal.
Brüksel, Atina’nın veto hakkını teorik olarak saydırsa da, pragmatik Avrupa artık bu tür engelleri kaldırmanın yollarını bulmakta uzmanlaşmıştır. Yunanistan’ın seçimi, gelecek aylar içinde Avrupa’nın güvenlik mimarisinde kendi konumunu belirleyecektir.
Son söz: AB, Yunanistan’ın “Hayır” söyleme hakkını saymaya devam edebilir, ancak artık “Evet” söylemelerinin bedelini kendileri ödeyecektir.
