BİLİMİN SON KALESİ İSKENDERİYE DÜŞÜYOR. VE BATI DÜNYASINDA BİN YIL SÜRECEK OLAN HIRİSTİYAN KARANLIĞI BAŞLIYOR

Hıristiyanlar gericiydi… Böyle bir bilim düşmanlığı Müslüman dünyada hiç yaşanmadı…
BİLİMİN SON KALESİ İSKENDERİYE DÜŞÜYOR. VE BATI DÜNYASINDA BİN YIL SÜRECEK OLAN HIRİSTİYAN KARANLIĞI BAŞLIYOR
Fotoğraf / Film afişi: Hypatia’nın filmi… 1609 yıl önce… Tarih: Milattan sonra 415. Bilim Kadını Hypatia, İskenderiye Üniversitesi’nin önünde, Hıristiyan gericiler tarafından taşlanarak öldürüldü. Etleri midye kabuklarıyla kesilerek parçalandı ve ardından cesedi yakıldı. Hıristiyanlar, İskenderiye Kütüphanesi’ni de bastılar ve binlerce yılın birikimi olan bilimsel eserleri ateşe verdiler. Böylece bilimde ortaçağ başlamış oldu. Hypatia hakkında kısa bilgi: İskenderiyeli astronom ve matematikçi Theon’un kızıdır. Bilimi ve zerafeti ile olduğu kadar güzelliği ile de ünlü olan bu filozof ve matematikçi, Atina’da eğitimini tamamladıktan sonra İskenderiye’ye yerleşmiş ve orada bir okul açmıştır. Filozof İsidorus’un karısı olduğu söylenmişse de, bunda bir yanılgı olduğu sanılmaktadır; çünkü güvenilir yazarlara göre Hypatia hiç evlenmemiştir.
ÇAĞIN BİLİM KADINI
Babasından aldığı sağlam fikir yapısı ile kendisini Platon’un izinde buldu ve İskenderiye’de Platon, Aristo ve Suda gibi diğer filozoflar üzerine halka açık dersler verdi. En önemli öğrencisi Synesios’dur. Sonradan büyük filozof olan bu öğrencisi ona hayranlığını ve ilmine duyduğu takdirlerini bildiren pek çok mektup yazmıştır. Bu mektuplar felsefe tarihi kitaplarında bugüne kadar gelmiştir. Buna karşın Damaskios ve onun hocası İsodoros, Hypatia için filozof olarak büyük takdirlerini söylerken İskenderiye’deki Platon geleneğinin etkisi altında kalmayıp, kendi kararını verseydi geometride daha ileri olurdu fikrini ileri sürmüşlerdir. Sinosios ve Herakles’in yetişmelerinde öğretmenleri Hypatia’nın üstün gayreti teşekkürle anlatılmaktadır. Hypatia çeşitli bilim dallarında çalışmıştı; yaratıcı olmaktan çok bir eleştirmen ve yorumcu (commentator) idi. Astronomik tablolar, Appolonius konik kesitleri ve Diophant üzerine yorumları vardır. Hypatia’nın en parlak zamanı Arkadius’un hükümdarlık dönemine rastlar.
BİLİMSEL YAKLAŞIM
Hypatia’nın İskenderiye’de yeni Platonculuğu yansıtan felsefesi, yaklaşımı bakımından Atina okuluna göre daha araştırmacı ve bilimsel nitelikteydi, ayrıca Atina okulu kadar mistik eğilimler taşımıyordu. MÖ 3’üncü yüzyıldan başlayarak altıyüz yıllık bir süre boyunca insanların İskenderiye’de başlattığı düşünsel ortamdan sonraki baskı ve korku bütün izleri yok etmiştir. Hristiyanlıktan sonra filozoflar takımı Roma hükümdarının himayesinde olmaya devam ettiler ve yeni eğitim hiçbir şekilde yığınlara mal edilmedi. Hükümdar Julyana Apostata’nın onlara verdiği koruma, ölümünden on yıl sonra da devam etti.
HRİSTİYANLAR TARAFINDAN KATLEDİLDİ
Hypatia o dönemde ilk Hristiyanlarca büyük ölçüde putperestlikle özleştirilen öğrenim ve bilimi simgeliyordu. Bu nedenle İskenderiye’de Hristiyanlar ve Hristiyan olmayanlar arasındaki gerginlik ve çatışmaların öne çıkan ismi olarak görülüyordu. Eski aydınlanmanın temsilcisi olan Hypatia, Pitolemais şehrinin putperest valisi Orestes’in himayesine sığındı, Rahip Cyrillos’un İskendiriye’ye Başpiskopos olmasından sonra gerginlikler daha da arttı. Ve Hypatia, Cyrillos’un örgütlediği gerici Hıristiyan kitle tarafından üniversitenin önünde taşlanarak linç edildi. Etleri midye kabuklarıyla parçalandıktan sonra vücudundan geri kalanlar yakıldı.
KÜTÜPHANE YAKILDI
Önceleri Makedonyalılar, sonra Romalı askerler, Mısırlı rahipler, Yunan aristokratları, Fenikeli denizciler, Yahudi tacirler, Hindistan ve Güney Sahra’dan gelen ziyaretçiler İskenderiye’nin parlak döneminde büyük bir uyum içinde yaşamışlardı. Büyük İskender’in kurduğu bu şehrin muhteşem bir kütüphanesi ve buna bağlı bir müzesi vardı. Bilim ve düşünce ürünleri burada çiçek açmıştı; pek çok bilim adamının yanında İskenderiyeli Theon ve kızı Hypatia da bu kütüphaneye devam edenler arasındaydı. Bu kütüphane de Hıristiyan gericiler tarafından yakılmıştır.