Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) koridorlarına ulaşan son dokunulmazlık fezlekeleri, kamuoyunda yürütülen sert siyasi tartışmaların çok ötesinde, anayasal düzenin ve devlet otoritesinin sınırlarının yeniden çizilmesine yönelik stratejik bir hukuki hamle niteliğindedir. Ana muhalefet lideri Özgür Özel ve partinin önde gelen isimlerinden Ali Mahir Başarır’ı hedef alan bu süreç, siyasi söylem ile hukuki sorumluluk arasındaki gri alanı netleştirme amacı gütmektedir.
Bu hamle, siyasi arenada “hodri meydan” olarak okunan restleşmelerin, “devletin adli kayıtlarına” nasıl dönüştüğünün somut bir örneğidir.
Fezlekelerin Kaynağı: Söylemden Suç İthamına Geçiş
Bu sürecin merkezinde, Anayasa’nın milletvekillerine tanıdığı “kürsü dokunulmazlığı” (mutlak sorumsuzluk) ile “yasama dokunulmazlığı” (nispi sorumsuzluk) arasındaki kritik fark yatmaktadır.
- Kürsü Dokunulmazlığı (Anayasa Madde 83/1): Milletvekillerinin Meclis çalışmalarındaki sözlerinden ve oylarından dolayı mutlak bir koruma sağlar. Bu, sorgulanamaz.
- Yasama Dokunulmazlığı (Anayasa Madde 83/2): Milletvekillerinin, Meclis dışındaki eylem ve söylemlerinden kaynaklanan suç iddiaları (seçimden önce veya sonra) nedeniyle Meclis kararı olmaksızın yargılanmasını engeller.
Mevcut fezlekeler, kürsüdeki eleştirilerden ziyade, Meclis dışındaki mitingler, basın açıklamaları ve kamusal beyanlarda kullanılan ifadelerden kaynaklanmaktadır. Bu ifadelerin, “devlet görevlilerine hakaret”, “yargı mensuplarını hedef gösterme” veya “devletin kurumlarını itibarsızlaştırma” gibi Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) karşılığı olan eylemler kapsamında değerlendirildiği anlaşılmaktadır.
Devletin hukuki mekanizmaları, “sert siyasi eleştiri” sınırının aşılarak “devlet görevlilerine çemkirme” veya “yolsuzluk” gibi iddiaları “namuslular-namussuzlar” ekseninde bir sokak kavgası diline dönüştürme çabalarını, “suç” unsuru olarak kayda almıştır.
Hukuki Karşılık ve Stratejik İkilem
Adalet Bakanlığı üzerinden Meclis’e sevk edilen bu dosyalar, savcılıkların “suç” olarak nitelendirdiği eylemler için “yargılama izni” talebidir. Bu noktada muhalefet, kendini stratejik bir ikilemin (catch-22) içinde bulmaktadır:
- Seçenek 1: Dokunulmazlığın Kaldırılmasına Direnmek: Muhalefet, fezlekelerin siyasi bir operasyon olduğunu belirterek kaldırılmalarına “Hayır” oyu verebilir. Ancak bu durum, “Hani delikanlıydınız? Hani aklanacaktınız?” argümanını güçlendirir ve kamuoyunda “hukuktan kaçıyorlar” algısını pekiştirir. Dokunulmazlık zırhı, bir koruma kalkanından ziyade bir “suçluluk karinesi” olarak sunulur.
- Seçenek 2: Dokunulmazlığın Kaldırılmasını Kabul Etmek: Muhalefet, “Biz suç işlemedik, mahkemede aklanırız” diyerek fezlekelerin geçmesine izin verebilir veya “Evet” oyu verebilir. Bu, siyasi bir risk olsa da, “hodri meydan” restine hukuki bir karşılık verme anlamına gelir. Ancak bu yol, siyasetçileri kürsülerden alıp adliye koridorlarına taşır; siyasi enerjiyi tüketir ve olası bir mahkumiyet durumunda “siyasi yasak” riskini beraberinde getirir.
Analiz: Devlet Aklı ve Siyasi Sınırların Belirlenmesi
Devlet aklı perspektifinden bakıldığında bu operasyon, siyasi aktörlere “dokunulmazlığın, sorumsuzluk olmadığını” hatırlatma eylemidir. Devlet, kendi kurumlarına (savcılar, hakimler, güvenlik güçleri) yönelik “namus” ve “yolsuzluk” temelli topyekûn saldırı dilini, siyasi bir argüman olarak değil, devletin nizamını sarsan bir eylem olarak görmektedir.
Siyasi polemiklerin “sokak” dilinden “hukuk” diline çevrilmesi, en sert siyasi hamledir. Fezlekelerin Meclis’e getirilmesi, “Biz suç işlemedik” diyenlere, “Bunu mahkemede ispatlayın” demenin resmi yoludur.
Sonuç olarak, Meclis’e gelen bu dosyalar, bir güç testi ve irade beyanıdır. Siyasetin sert dili, hukukun soğuk mekanizmalarıyla test edilmektedir. Bu süreç, kimin “söz” ile yetindiğini, kimin “hukuki bedel” ödemeye hazır olduğunu netleştirecektir.
